Teknik Bilgiler
Elektrik tarihi
Doða belli bir kurallar dairesinde iþler ve insanlar doðada yaþarken bu kurallarý çözerek yaþamlarýný kolaylaþtýrmaya, doðanýn kurallarýný keþfederek dünyayý kontrol etmeye çalýþýrlar. Öyle ki teknoloji ve bilim zamanla insanlarýn elinde büyük bir güç haline gelmiþtir. Dünya yaþamýný kolaylaþtýran ve onu kontrol eden topluluklar diðer topluluklar karþýsýnda prestij ve saygýnlýk kazanmýþ, onlara hükmetme yöntemi olarak teknolojilerini kullanmýþlardýr.
Elektrik ve manyetizma eski çaðlardan beri bilinen gerçeklikler olmasýna raðmen, mekanik ve hidrolikteki bilimsel geliþmelerin tamamlanmamasý, malzeme konusunda karþýlaþýlan zorluklar ve bu konuya ilginin oldukça düþük bir þekilde sadece manyetizmayla kýsýtlý kalmasý sebebiyle elektrik biliminin geliþimi 16. yüzyýla kadar gecikmiþtir. Geliþmeye baþlayan elektrik teknolojisi dünyada köklü deðiþikliklere yol açmýþ insan yaþamýný toptan deðiþtirecek etkilere yol açmýþtýr. Elektrik tarihi, elektrik biliminin bugünlere gelirken geçirdiði dönüþümleri, teknoloji ve yaþama etkilerini ve bu bilimin geliþimine katkýda bulunan bilim adamlarýný anlatan tarihtir.
Eski çað elektrik tarihi
Eski Yunan toplumunda barýþýn saðlanýp belli bir refah düzeyine eriþilmesiyle birlikte insanlar bilimle ilgilenmeye baþlamýþtý. Bilim adamlarý doðayý inceliyor, onun iþleyiþ kurallarýný çözüp insanlarýn yaþamýný kolaylaþtýrmaya çalýþýyorlardý. Eski Yunan döneminde Milet'te (Anadolu, Aydýn civarýnda eski yerleþim yeri) yaþayan Thales (M.Ö. 624 - M.Ö. 546) de doðayla ilgili araþtýrmalar yaparken kehribarýn yünle ovulduðunda tüy ve saman gibi hafif maddeleri kendine çektiðini, uzun süreli ovmalarda ise insan vücuduna yaklaþtýrýldýðýnda küçük kývýlcýmlar çýkardýðýný farkedip bazý araþtýrmalarda bulunmuþtu.[1] Deneyleri sonucunda hasýr ve buna benzer maddelerin de ayný özelliði gösterdiðini gözlemledi. Tales'in incelediði þey bugünkü statik elektrikti ve insanlýk tarihinde statik elektrikten ilk söz edilmesi Tales'in yaþadýðý Eski Yunan dönemine rastgelmektedir.
Eski çað tarih kayýtlarýnda elektriðin bundan sonraki ilk anýlmasý Miletli Tales'ten 300 yýl kadar sonrasýna (M.Ö. 4. yüzyýl) rastlamaktadýr. Theophrastus, kendi zamanýnda lyncurium olarak adlandýrýlan ve günümüzde turmalin olduðu düþünülen kýymetli þeffaf bir taþýn küçük kütleleri kendine çektiðini gözlemlemiþ ve kayda geçirmiþti.[1]
Pliny, torpido adlý temas edildiðinde þok etkisi yapan balýktan söz etmiþti, ancak bu etkinin kehribar veya turmalin maddelerinin etkisiyle ayný olduðu farkedilememiþti. 5. yüzyýl'da yaþamýþ olan Eustathius, Tiberius'un azatlý bir kölesinde bulunan gut hastalýðýnýn bu balýk sayesinde tedavi edildiðinden bahseder. Elektriðin týbbi amaçlarla ilk kullanýmý da bu olaya dayanmaktadýr.[1]
Antik Yunanca'da kehribar anlamýna gelen ēlektron sözcüðü, Yeni Latince'de kehribar gücü anlamýna gelen electrica kelimesi olarak kullaným alaný bulmuþtu. 1600'lerde William Gilbert tarafýndan kullanýlan ve kehribar gibi anlamýna gelen electricus kelimesi,[2] Sir Thomas Browne (1605 - 1682) adlý Ýngiliz yazar tarafýndan 1646 yýlýnda yayýmladýðý Pseudodoxia Epidemica adlý eserinde elektrik þeklinde ilk defa kullanýlmýþtýr.[3] Sýrayla Ýngilizce ve Fransýzca'ya geçen kelime dilimize de elektrik olarak kazandýrýldý.[4] Elektrik sözcüðü, hemen hemen tüm dünya dillerine ayný þekilde girmiþ ve evrensel özellik kazanmýþtýr.
Ortaçað elektrik tarihi
Ortaçað'da Avrupa'da bilim büyük bir sekteye uðramýþtý. Uzun süren savaþlar, yönetimde din etkisinin aþýrý derecede artmasý, bilimin dine karþý çýkmak olarak algýlanacaðý korkusu gibi nedenlerden dolayý bilim tarihi karanlýk çaða girmiþti. Bu çaðda bilimin her dalýnda görülen durgunluk elektrik dalýnda da görülür. Bu çaðda gerçekleþen tek yenilik elektrik ile manyetizmanýn arasýndaki benzerlik ve farklarýn açýklanmasýydý. Manyetizma, elektrikten daha uzun bir geçmiþe sahiptir. M.Ö. 900'lü yýllarda efsaneye göre bir çoban, farklý bir taþ türünün demiri kendisine çektiði keþfetti.[5] Bu günkü ismiyle mýknatýsýn gücü tamamen kehribarýn çekme gücüne benzediðinden, eski çaðlarda elektrik ile manyetizma sýk sýk birbirine karýþtýrýlýyordu.
2. yüzyýl'da Çinliler tarafýndan mýknatýsýn þerit haline getirilip serbest bir þekilde dönmeye býrakýldýðýnda kuzey - güney yönünde sabit kaldýðý keþfedildi. Mýknatýsiyetin bu yön bulma kabiliyeti sayesinde Çinliler manyetik pusulayý icat etmiþlerdi. Manyetizma ve bu pusulalardan Avrupa'da ise ilk defa 1180 yýlýnda Alexander Neckam (1157 - 1217) bahsetmiþti. Bu geliþmenin ardýndan denizciliðin önündeki en büyük engellerden biri olan yön bulma sorunu tarihe karýþmýþ oldu.[6]
Manyetik pusulanýn Avrupa'ya gelmesiyle birlikte bu konudaki araþtýrmalarda bir kýpýrdanma oldu. Fransýz bir bilgin ve askeri mühendis olan Peter Peregrinus (Petrus Peregrinus de Maricourt veya Hacý Petrus) Sicilya Ordusuna mensuptu ve bir kuþatma sýrasýnda arkadaþýna mýknatýslarla ilgili, adý Maricourt'lu Hacý Petrus'un Foucaucourt'lu Asker Syergus'a Mýknatýs Hakkýnda Yazdýðý Mektup olan 1269 tarihli bir mektup yazdý.[7] Peregrinus bu mektubunda, manyetik kutuplardan (manyetik kuvvetin en yüksek olduðu bölge), ayný kutuplarýn birbirini itip farklý kutuplarýn birbirini çektiðinden, mýknatýsýn kuzey - güney kutuplarýnýn nasýl belirlenebileceðinden bahsetti.[6] Manyetik kutup tanýmýnýn ilk defa yapýldýðý mektupta ayrýca mýknatýslarýn bölünmesiyle yeni kutup ve iki ayrý mýknatýs oluþmasý da açýklanmýþtý. Ayrýca manyetik devre kullanýlarak sürekli hareket elde edilmesi hakkýnda çalýþmalar da mevcuttu.[7]
Bu çalýþmalar elektrik ve manyetizma için bir kývýlcým çaksa da bu konular hakkýnda Rönesans'a kadar hiç bir çalýþma yapýlmadý ve hiç bir þey yazýlmadý. Ancak bu çalýþmalarla birlikte elektrikle manyetizma arasýndaki benzerlikler ve farklýlýklar hakkýnda bir görüþ oluþmuþtu. Manyetik devrelerle sürekli hareket etme çalýþmalarý Yakýn Çaðda gerçekleþen elektrik makineleri devrimine mantýk olarak oldukça benzemekteydi. 300 yýl kadar yeni bir durgunluk çaðýna giren elektrik çalýþmalarý, Rönesans'la birlikte büyük bir ivme kazandý ve tüm dünyayý derinden etkileyecek geliþmelerin önü açýlmýþ oldu.
Yeni çað elektrik tarihi
Avrupa'da matbaanýn icat edilmesiyle birlikte basýlý yayýnlarýn yaygýnlaþmýþ, bilgiye daha çok kiþi kolayca ulaþmýþ, insanlar ve bilim üzerinde kilise baskýsý giderek azalmýþtýr. Bu geliþmelerin ardýndan rönesans ve reform hareketleri baþlamýþ, dünyanýn kaderini deðiþtirecek teknolojik geliþmeler büyük ivme kazanmýþtýr. Günümüzdeki elektrik - elektronik bilimlerinin gelimiþliði yeni çaðdaki çalýþmalarýn bir ürünüdür.
Rönesans'ta manyetizma ve mýknatýslar konusunda en çok ses getiren çalýþmalardan biri William Gilbert (1544 - 1603) adýndaki Ýngiliz bilimadamýnýn araþtýrmalarýdýr. William Gilbert'in asýl mesleðinin hekimlik olmasýna ve 1600 yýlýnda Kraliçe I. Elizabeth'in hekimliðine atanmasýna raðmen, asýl þöhreti De Magnete (Mýknatýslar Hakkýnda) adlý kitabýna dayanmaktadýr. Bu kitapta manyetizma konusu bütün yönleriyle ele alýnmýþ, mýknatýsýn hareketi, itme ve çekme güçleri incelenmiþti. Kitap Avrupa'da büyük bir yanký uyandýrdý, öyle ki Maricourtlu Peter'den beri manyetizma alanýnda yazýlmýþ en kapsamlý kitaptý. Gilbert bu eserinde yerküreden esinlenerek büyük bir mýknatýs parçasýný küre haline getirdi ve Dünya'nýn büyük bir mýknatýs olduðunu ortaya attý. Bu deneyi sayesinde kürenin manyetik kutuplarýný buldu, pusulalarýn neden kuzeye yöneldiðini açýkladý ve pusula iðnesinin manyetik eðilmesine bilimsel açýklama getirdi. William Gilbert, tam olarak isimlendirmese de kehribarýn çekim gücü elektrostatik çekim ile manyetik çekim arasýnda bir ayrým olduðuna hükmetti. Her bir mýknatýsýn görünmez bir etki alaný içinde bulunduðunu ve demir parçalarýný nasýl çektiðini söyledi.[7] Mýknatýslar hakkýnda yaptýðý çalýþmalar, statik elektrik konusunun önemsiz bir konu olduðu sonucuna varmasýna neden oldu ancak eski çaðlarda karýþtýrýlan elektrik ve manyetizma arasýndaki farklar, Gilbert'in manyetizmayý açýklamasýyla birlikte belirginleþmeye baþlamýþtýr.[7]
- 1672 :Otto von Guericke (1602 – 1686), Kükürt bir küreyi döndüren alet yaptý. Yün parçasýný dönen küreye tutarak bir kývýlcým üretti. Bu sürtünme yoluyla elektrik yaratan ilk generatördür.
- 1729 : Ýngiliz Stephen Gray (1696 – 1736) Metallerin iletken, ametallerin yalýtkan olduðunu keþfetti.
- 1745 : Hollandalý Peter Van Musschenbroek elktrik depo edebilen , su dolu cam kavanoza batýrýlmýþ metal çubuktan ibaret Leyden Þiþesi ni yaptý ki bu tarihin ilk sýðacýdýr.
- 1746 :Benjamin Franklin (1706 – 1790) Elektrik yüklerindeki artý ve eksi uçlarýný keþfederek elektriðin korunumu ilkesini ortaya attý
- 1752 :Benjamin Franklin gök gürültülü havada bir uçurtma uçurarak ipek bir ip ile þarzlý buluttan Leyden þiþesini doldurmayý baþardý. Böylece þimþek ile elektrik arasýnda baðýntý kurdu. Bu deney yýldýrým savar (paratoner) in bulunmasýna yol gösterdi.
- 1759 :Franz Maria Aepinus (1724-1802) Paralel plakalý sýðacý yaptý
- 1770s:Henry Cavendish (1731-1810) Potansiyel fark, sýfýr referans nokta, toprak gibi kuramlarý ortaya atarak , kendisinden sonra Coulomb ve Ohm'un çalýþmalarýna ýþýk tuttu., .
- 1777 : Fransýz fizikçi Charles Augustin de Coulomb (1736 - 1802), yüklü iki metal küre ya da iki mýknatýs kutbu arasýndaki itme veya çekme kuvvetini ölçebilen burulmalý tartý aygýtýný gerçekleþtirdi;
- 1785 : Coulomb bulduðu tartý aygýtýný kullanarak iki yük arasýndaki itme veya çekme kuvvetinin, yüklerin çarpýmý ile doðru, aradaki uzaklýðýn karesi ile ters orantýlý olduðunu deneysel olarak gösterdi. Coulomb yasasý, Newton'un kütle çekimi yasasýnýn elektrikteki karþýlýðýdýr (Kütleçekimyasasýndan farklý olarak elektrikte iki yük arasýnda itme kuvvetinin varlýðý da söz konusudur).
- 1794 : Ýtalyan fizikçi Alessandro Volta (1745 – 1827), çinko ve gümüþ plakalar arasýna tuz karýþýmlý sývý koyarak elektrik akýmý elde etmiþ oldu. Burada çinko ve gümüþ elektrotlar, tuzlu su elektrolittir ve aralarýndaki kimyasal tepkime sonucu elektrik üretiliyordu. Bundan önceki insan yapýmý tüm elektrik kaynaklarý statik idi.
- 1796 : John Frederick Daniell (1790-1845) Elektrot yapýmýnda farklý gereçler kullanarak günümüzün pillerine temel olan tasarýmlarda bulundu.
- 1800 : Volta'nýn tasarýmýný geliþtirilerek ilk ticari piller üretildi. Bilim adamlarý , kimyasal deðiþikliklerin elektrik , elektriðinde kimyasal deðiþiklik yarattýðýný anladýlar.
- 1800 : Ýngiliz William Nicholson, (1753-1815), elektrik akýmý kullanarak suyu hidrojen ve oksijen gazlarýna ayrýþtýrdý.
- 1807: Humphry Davy (1778 – 1829) Özel olarak yapýlmýþ güçlü bir Volta pilini kullanarak bileþikler içinden elektrik akýmýný geçirmek suretiyle potasyum ve sodyumu bileþiklerinden ayýrmayý baþardý.Yeni metaller keþfetti.
- 1819 :Danimarkalý Hans Christian Oersted (1775 - 1851)'bir telin içinden akým geçirildiðinde elektrik akýmýnýn telin çevresinde bir manyetik alan oluþturduðu sonucuna vardý. Elektrik akýmýyla manyetik alan yaratarak elektrik ile manyetizma arasýndaki iliþkiyi kanýtladý.
- 1819 : Fransýz matematikçi ve fizikçi André Marie Ampére (1775 - 1836), Oersted in olgusunu betimleyen ve Ampére Yasasý olarak adlandýrýlan magnetik alan ile bu alaný doðuran elektrik akýmý arasýndaki baðýntýyý formüle etti. . Elektrodinamiðin de kurucusu olan Ampére ayný zamanda elektrik ölçme tekniklerini de geliþtirerek elektrik akýmýný ölçen bir aygýt yaptý. Anýsýna elektrik akýmý birimi amperdir.
- 1827 : Alman fizikçi Georg Simon Ohm (1789 - 1854), Ýletkenlerden geçen elektrik akýmýna iliþkin çalýþmalar yaparak Ohm yasasý olarak bilinen, bir iletkenden geçen akýmýn iletkenin uçlarý arasýndaki gerilim ile doðru, iletkenin direnciyle ters orantýlý olduðunu formüle etti, Anýsýna elektrikte direnç birimi ohm dur.
- 1829 :Ýskoç asýllý bir Amerikalý olan Joseph Henry (1797 –1878) Demir çekirdek etrafýnda tel sarýmý suretiyle yaptýðý bobin ile güçlü manyetik alan yaratarak bir tondan fazla metali kaldýrmayý baþardý.
- 1831 : Ýngiliz fizikçi ve kimyager Michael Faraday, ( 1791 – 1867) Bir buhar makinesi ile bakýr bir plakayý bir mýknatýsýn yarattýðý manyetik alan içinde döndürerek elektrik üretti. Bu ilk generatördür.
- 1831 : Joseph Henry , Faraday'ýn buluþunu tersine çevirerek , manyetik alandan elektrik akýmý geçirmek suretiyle bir bakýr çemberi döndürmeyi baþardý. Bu bir elektrik motorudur ve tarihte ilk kez, elektrik enerjisi makinelere güç vererek iþ yapýlmasýný saðlýyordu.
- 1833 :Alman fizikçi Wilhelm Weber (1804-1891) ve Karl Friedrich Gauss (177-1851) Ýki bina arsýndaki ilk telgraf iþlemini baþardýlar.Elektrik ölçüm için ilk uyumlu ünit sistemlerini buldular. Gauss jeomanyetik alanýn yönü ve kuvvetini kaydetmek için Avrupa gözlem aðý organize etti
- 1834 :Alman fizikçi Heinrich Lenz (1804-65) Akan bir elektrik akýmýna ters yönde bir direnç vardýr. Kuramý onundur ki Lenz yasasý olarak bilinir..
- 1841 : Ýngiliz fizikçi James Prescott Joule, ( 1818, 1889) Isýnýn mekanik iþ ile olan iliþkisini keþfetti. Bu keþif, enerjinin korunumu teorisine ve oradan da termodinamiðin birinci kanunu'nun eldesini saðladý. iþ birimi joule, onun anýsýna verilmiþtir. Lord Kelvin ile mutlak sýcaklýk skalasýný geliþtirmiþtir. Joule yasasý olarak bilinen Bir direnç üzerinden geçen elektrik akýmýnýn ýsý yaydýðý buluþu onundur.
- 1844 : Amerikalý bulucu Samuel Morse (1791 - 1872) kýsa ve uzun sinyalleri bir hat ile göndermekle ilk elektrikli telgrafý yaptý. Kýsa ve uzun sinyallerin harflerdeki kodlamasýna , Samuel Morse anýsýna Mors alfabesi denir.
- 1845 : Alman fizikçi Gustav Robert Kirchhoff (1824-87) Devre analizi olan “Bir noktaya giren ve çýkan akýmlarýn toplamý sýfýrdýr. Kirchhoff I”, “kapalý bir devrede harcanan gerilimlerin toplamý, saðlanan gerilimlerin toplamýna eþittir. Kirchhoff II” yasalarýný yayýnladý.
- 1851 : Heinrich Ruhmkorff (1803-77) Çift kat sarýmlý indüksiyon bobinini buldu. Bu buluþ AC transformatörün geliþimine önderlik etmiþtir.
- 1864 : Ýskoçyalý matematikçi ve fizikçi James Clerk Maxwell (1831-79) Kuantum fiziði öncesi bilinen bütün elektrik ve manyetik kuramlarý açýkladý. Maxwell denklemleri olarak bilinen dört temel denklem onun tarafýndan ortaya atýlmýþtýr.
- 1869 :William Crookes (1832-1914) ve Johann Wilhelm Hittorf (1824-1914) Birbirilerinden ayrý olarak katot ýþýnlarýný buldular.
- 1876 : Amerikalý Charles Francis Brush ( 1849 - 1929) Elektrik çalýþma akýmý üretebilen açýk bobin dinamoyu buldu.
- 1876 : Amerikalý Alexander Graham Bell (1847 – 1922) Elektrik titreþimlerini sese dönüþtürerek telefonu buldu ve patentini aldý.
- 1877 : Amerikalý Thomas Alva Edison (1847 – 1931) Sesi kaybedip yineleyebilen gramofonu (fonograf) geliþtirdi.
- 1879 : Edison karbon flamanlý akkorlamba için patent baþvurusu yaptý. Üç yýl sonra New York sokaklarýnda bu lambalar ýþýyordu. Edison yaþamý boyunca gerçekleþtirdiði hareketli resim kamerasý, teyp, projektör gibi çeþitli buluþlarý için 1093 patent almýþtýr.
- 1879 : Brush ark lambalarý Cleveland Caddelerini aydýnlatmak için kullanýldý.
- 1880 : San Fransisko da elektrik satmak için ilk þirket kuruldu. (California Electric Light Company)
- 1881 : E.W. v. Siemens tarafýndan elektrikli tramvay yapýldý.
- 1882 :Dünyanýn ilk merkezi güç üretim tesisi doðru akým(DC) güç sistemli The Pearl Street Station New York City de Thomas Edison tarafýndan açýldý.
- 1882 : Wisconsin'de ilk hidroelektrik santral açýldý.
- 1883 : Nikola Tesla Tesla bobini ni buldu . Bu, elektriðin gerilimini dönüþtürebilecek ve uzak mesafelere iletmeyi kolaylaþtýracak bir transformatör olup Tesla’nýn alternatif akým projesinin önemli bir ayaðýdýr.
- 1884 : Ýngiliz mühendis Charles Algernon Parsons (1854-1931) ilk baþarýlý buhar türbinini yaparak elektrik Jeneratör (generatör) lerini döndürmede kullanýlmýþtýr..
- 1886 :Amerikalý fizikçi William Stanley, Jr. ( 1858–1916) Ýndüksiyon bobin transformatörünü ve alternatif akým sistemini geliþtirdi
- 1886 : ABD de 40-50 adet su gücü ile çalýþan elektrik üretim tesisi hizmette ya da yapým halindedir.
- 1887 :Sýrp asýllý bulucu, fizikçi , elektrik ve makine mühendisi Nikola Tesla ( 1856- 1943 Alternatif akým generatörü buldu. Böylece elktrik enerjisi uzun mesafelere kolaylýkla iletilebilecekti.
- 1888 : Heinrich Hertz (1857-94) Yýllar önce Faraday ve Maxwell tarafýndan bahsedilmiþ radyo dalgalarýný keþfetti ve ölçtü.
- 1889 : ABD de üretimlerinin tamamýný ya da bir bölümünü su gücünden saðlayan elektrik þirketi sayýsý 200 ü bulmuþtur.
- 1889 : Ýlk ticari uzun mesafe doðru akým ENH Portland þehri ile Willamette þelalesi üretim tesisleri arasýnda kuruldu.
- 1891 : Ýlk belediye elektrik sistemi Northwest -- Ellensburg, Washington.
- 1892 : Ýtalyan fizikçi Guglielmo Marconi (1874 - 1937) , sinyalleri birkaç km uzaða ulaþtýrarak' telsiz telgraf patentini aldý. Daha sonra ilk kýtalararasý radyo sinyalini göndermeyi baþardý. 1901'de, Ýngiltere Cornwall'dan gönderilen sinyaller, Kanada'dan alýndý. Bu olaydan sonra birçok yerde telsiz telgraf istasyonlarý kurulmaya baþlandý.
- 1895 Alternatif akým üreten ilk generatör Niagara þelalesine kuruldu..
- 1897 : Ýngiliz fizikçi Sir Joseph John Thomson, (1856 – 1940) Electron u keþfetti.
- 1900s :Charles Proteus Steinmetz (1865-1923) Alternatif akým doðal kompleksi matematiksel analizini yazdý..
- 1900 :ENH de en yüksek gerilim 60 Kilovolt.
- 1908 :Ýlk komplike üretim tesisi Columbia nehri üzerine inþa edildi.
- 1911 :Electrikli klima yapýldý - W. Carrier.
- 1913 : Ýlk hava kirliliði kontrol cihazý. Kül tutucu
- 1913 : Elektrikli buzdolabý - A. Goss.
- 1923 : Rus asýllý ABD'li elektrik mühendisi Vladimir Kosma Zworykin'ilk kez resim tarama yöntemini tümüyle elektronik olarak yapan ikonoskopu buldu. Ertesi yýl da kineskop olarak adlandýrýlan resim tüpünün patentlerini aldý. Bu iki buluþ, ilk televizyon sisteminin oluþturulmasýna temel oluþturdu. 1950'li yýllarda televizyon artýk izlenilmeye baþlanmýþtý.
- 1923 : Fotoelektrik hücreler keþfedildi.
- 1930 : ABD'li elektrik mühendisi Vannevar Bush (1890 - 1974)'un yönetiminde Cambridge'de Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT)'nde ilk bilgisayar yapýldý.
- 1933 : 40 yýl boyunca dünyanýn en büyük su santralý ünvanýný elinde bulunduracak 6180 MW gücündeki Grand Coulee barajý ve HES yapýmýna baþlandý
- 1942 :Ýlk elektronik bilgisayarýn yapýmýna baþlandý ve aygýtýn yapýmý 1945 yýlýnda tamamlandý.
- 1947 : John Bardeen, Walter Houser Brittain ve William Bradford Shockley ABD'deki Bell Laboratuvarlarý'nda transistörü buldular. Elektrik sinyallerinin yükseltilmesini, denetlenmesini ya da üretilmesini saðlayan bu yarý iletken aygýt nedeniyle Bulucular 1956 Nobel Fizik Ödülü'nü paylaþmýþlardýr. Elektron lambalarýnýn bütün iþlevlerini çok daha küçük boyutlu ve hafif, mekanik etkilere karþý daha dayanýklý, ömrü daha uzun, verimi daha yüksek, ýsý kayýplarý daha düþük ve harcadýðý güç de çok daha az olarak yerine getirebilen transistörler elektronik alanýnda bir devrim olarak kabul edilir.
- 1953 : Ýlk 345 Kilovolt ENH
- 1954 : Dünyanýn ilk nükleer santralý Rusya'da elektrik üretimine baþladý.
- 2000 : Deniz dalgasýnýn hareketinden yararlanýlarak enerji üretilen ilk santral Ýskoçya'da iþletmeye alýndý.